Het kleine ijswoordenboek
Van rayonhoofd tot bomijs. Bijzondere woorden uit de Nederlandse schaatswereld, uitgelegd zonder koude voeten.
- IJs en weder dienende
- Als de omstandigheden meewerken. Een voorbehoud uit de schaatswereld.
Betekenis, spelling en herkomst
Bron: Onze Taal · gecontroleerd op 23 oktober 2026.
- bomijs
- Een ijslaag die niet meer door het water eronder wordt gedragen: er zit ruimte tussen het ijs en het water.
- doorlopers
- Traditionele houten schaatsen waarvan het ijzer achter de schoenhak doorloopt tot het uiteinde van het schaatshout.
- Elfstedenkruisje
- Kruisvormige medaille voor deelnemers die de Elfstedentocht volgens de regels, binnen de tijd en met alle vereiste stempels voltooien.
- ijsmeester
- Deskundige die de kwaliteit van het schaatsijs beoordeelt en bewaakt.
Bron: Algemeen Nederlands Woordenboek, Instituut voor de Nederlandse Taal
- It giet oan
- Fries voor ‘het gaat door’: de beroemde woorden waarmee Henk Kroes in 1997 aankondigde dat de Elfstedentocht zou worden verreden.
- klunen
- Met schaatsen aan over land lopen waar schaatsen niet mogelijk is.
Bron: Algemeen Nederlands Woordenboek, Instituut voor de Nederlandse Taal
- koek-en-zopie
- Kraam bij het schaatsijs waar je eten en drinken kunt kopen.
Bron: Algemeen Nederlands Woordenboek, Instituut voor de Nederlandse Taal
- natuurijs
- IJs dat buiten door natuurlijke afkoeling ontstaat, zonder koelinstallatie.
- natuurijsbaan
- Schaatsbaan waarvan het ijs door natuurlijke afkoeling is gevormd.
- prikslee
- Slee voor op het ijs die je zittend voortbeweegt door je met twee stokken met ijzeren punten af te zetten.
- rayonhoofd
- Vrijwilliger die een deel van de Elfstedenroute organiseert, over het ijs rapporteert en de doorgang van de tocht in dat rayon verzorgt.
- stempelpost
- Controlepunt langs een schaatstocht waar deelnemers een stempel op hun kaart krijgen als bewijs dat ze er zijn geweest.
- wak
- Open plek met water in een ijslaag.
- zwart ijs
- Doorzichtig natuurijs met weinig ingesloten lucht, dat donker lijkt doordat je de ondergrond erdoorheen ziet.
Bronnen gecontroleerd op .